Avrupa borsaları Perşembe günü teknoloji ve ai hisselerindeki ralliye paralel rekor seviyelere ulaştı. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company’nin (TSMC) beklentileri aşan sonuçları sektör genelinde güçlü bir yükselişi tetikledi.
Stoxx Europe 600 Endeksi yüzde 0,5 artışla kapanışta tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Yarı iletken hisseleri günün yıldızı oldu.
ASML Tarihi Eşiği Aştı
Hollandalı çip ekipmanı üreticisi ASML, piyasa değeri 500 milyar doları aşan üçüncü Avrupa şirketi oldu. Reuters’a göre hisseler Amsterdam’da yüzde 7,6’ya varan yükselişle 1.167 euro rekor seviyesine ulaştı.
ASML’in Ocak ayındaki toplam kazancı yüzde 24’e ulaştı. Şirket Avrupa’nın en değerli teknoloji şirketi konumunu pekiştirdi. Daha önce bu eşiği sadece LVMH ve Novo Nordisk geçmişti.
ASML’in yükselişi doğrudan TSMC’nin açıklamalarına bağlı. Dünyanın en büyük çip üreticisi 2026 sermaye harcamalarını 52-56 milyar dolar aralığına çıkaracağını duyurdu. Analist beklentisi 46 milyar dolardı.
TSMC’nin Rekor Sonuçları
TSMC dördüncü çeyrek net kârını yüzde 35 artırarak yaklaşık 16 milyar dolara çıkardı. Bu rakam Wall Street’in en iyimser tahminlerini bile aştı.
Şirket CEO’su C.C. Wei yapay zeka talebini “mega trend” olarak nitelendirdi. Ancak basın toplantısında “biz de bu konuda oldukça tedirginiz” diyerek temkinli bir ton benimsedi.
Yüksek sermaye harcaması planı ekipman tedarikçileri için olumlu sinyal taşıyor. Citi analistleri ASML’in 2027 ve sonrası görünümünün güçlendiğini belirtti.
Yarı İletken Rallisi Avrupa Geneline Yayıldı
TSMC sonuçları sadece ASML’i değil tüm Avrupa yarı iletken sektörünü yukarı çekti. ASM International ve BE Semiconductor Industries güçlü yükselişler kaydetti.
Aureus yatırım şirketi CIO’su Han Dieperink durumu şöyle özetledi: “Piyasa yapay zeka talebinin büyüklüğünü hafife aldı. Uygulama herkesin beklediğinden hızlı ilerliyor.”
Morningstar analizine göre Avrupa hisseleri “AI adaptörleri” olarak küresel ekosistemi daha verimli çalıştıracak teknolojiler sunuyor. SAP, Siemens ve Siemens Healthineers bu kategoride öne çıkan isimler.
İran Gerginlikleri Gündemde
Avrupa piyasaları yükselirken yatırımcılar İran’daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Ülkede Aralık sonundan bu yana süren protestolar 31 ile yayıldı.
ABD Başkanı Trump sosyal medyadan açık tehdit mesajı verdi: “İran barışçıl protestoculara ateş açar ve şiddetle öldürürse Amerika yardıma koşacak. Hazırız.”
İran riyali dolar karşısında 1,42 milyona geriledi. Nisan ayında bu rakam 800.000 civarındaydı. Ekonomik çöküş protestoların ana tetikleyicisi.
Petrol Piyasasına Etkileri
İran OPEC’in dördüncü büyük üreticisi konumunda. Günlük 3 milyonun üzerinde varil üretiyor. Yaptırımlara rağmen büyük bölümü Çin’e olmak üzere 1,7 milyon varil ihraç ediyor.
Axios’un haberine göre Brent petrol varil başına 65 dolar civarında seyrediyor. Ekim ayından bu yana en yüksek seviye. İran gerginlikleri fiyatlara risk primi ekliyor.
Ancak küresel piyasada arz fazlası mevcut. Uluslararası Enerji Ajansı 2026 için günlük 3,8 milyon varil fazla öngörüyor. Bu durum fiyat sıçramalarını sınırlıyor.
Venezuela Faktörü
ABD’nin Ocak başında Venezuela’ya müdahalesi de denklemi etkiliyor. Maduro’nun tutuklanmasının ardından Venezüella petrolünün ABD’ye akışı gündemde.
Çinli bağımsız rafineriler Venezüella arzı kesintiye uğrayınca İran petrolüne yöneldi. Yaptırım ağları yeniden şekilleniyor.
Venezuela’nın potansiyel üretim artışı küresel arzı genişletebilir. Bu durum İran’ın OPEC+ içindeki pazarlık gücünü zayıflatabilir.
Piyasa Görünümü
Avrupa teknoloji hisseleri AI süper döngüsünden faydalanmaya devam ediyor. ASML’in EUV litografi makinelerindeki tekeli şirketi “dijital çağın vazgeçilmez kapı bekçisi” konumuna taşıdı.
Şirket 28 Ocak’ta dördüncü çeyrek sonuçlarını açıklayacak. Yatırımcılar sipariş defteri ve 2026 öngörülerine odaklanacak.
Jeopolitik riskler gündemde kalmaya devam ediyor. Ancak AI odaklı sermaye harcama döngüsü Batı’daki talep kaybını fazlasıyla telafi ediyor.
